- Ατμοσφαιρική πίεση και αρτηριακή πίεση είναι διαφορετικά μεγέθη που χρησιμοποιούν τα mmHg
- Η άμεση μηχανική πίεση του αέρα στα αγγεία είναι πολύ μικρή
- Η θερμοκρασία είναι ο κύριος παράγοντας, με υψηλότερη πίεση το χειμώνα και χαμηλότερη το καλοκαίρι
- Το κρύο προκαλεί αγγειοσυστολή και αύξηση πίεσης, η ζέστη προκαλεί χαλάρωση και μείωση
- Η πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης μπορεί να επηρεάζει το αυτόνομο νευρικό σύστημα, ειδικά σε ευαίσθητα ή ηλικιωμένα άτομα
Πολλοί χρησιμοποιούν τη λέξη πίεση για δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα και από εκεί ξεκινάει μεγάλο μέρος της σύγχυσης. Η ατμοσφαιρική πίεση είναι το βάρος της στήλης αέρα πάνω μας, αυτό που δείχνει το βαρόμετρο. Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία η καρδιά σπρώχνει το αίμα μέσα στις αρτηρίες. Μοιράζονται την ίδια μονάδα μέτρησης, τα mmHg, και έτσι μοιάζει φυσικό να υποθέσει κανείς ότι όταν πέφτει το ένα πέφτει και το άλλο. Η πραγματικότητα είναι πιο λεπτή και ενδιαφέρουσα, και αξίζει να την καταλάβετε αν νιώθετε τον καιρό στο σώμα σας.
Δύο πολύ διαφορετικές «πιέσεις"
Η ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας είναι περίπου 760 mmHg, ενώ οι καθημερινές διακυμάνσεις του καιρού είναι λίγα mmHg. Η αρτηριακή πίεση ρυθμίζεται από την καρδιά, τα αγγεία και το νευρικό σύστημα, με τα σπινθηρίσματα της κάθε συστολής και διαστολής να καθορίζουν τα νούμερα που μετράει η μανσέτα στο μπράτσο σας. Δεν είναι το ίδιο «καντράν» που γυρίζει από το ίδιο χέρι.
Η άμεση μηχανική επίδραση του αέρα
Η άμεση μηχανική επίδραση της αλλαγής της πίεσης του αέρα στο εσωτερικό των αγγείων είναι ελάχιστη. Το σώμα ισορροπεί την πίεση του μέσα στους ιστούς του και οι καθημερινές μεταβολές του βαρομέτρου είναι ασήμαντες μπροστά στη δύναμη που παράγει η καρδιά. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καιρός δεν επηρεάζει την πίεση, αλλά η επίδραση είναι κυρίως έμμεση.
Η θερμοκρασία κάνει την κύρια δουλειά
Οι μελέτες δείχνουν καθαρά ότι η θερμοκρασία είναι ο παράγοντας που πιο συχνά συνδέεται με τις μεταβολές της αρτηριακής πίεσης. Σε μεγάλες μελέτες η μέση πίεση είναι υψηλότερη το χειμώνα και χαμηλότερη το καλοκαίρι. Το κρύο προκαλεί αγγειοσυστολή, το συμπαθητικό νευρικό σύστημα ενεργοποιείται και η συνολική περιφερική αντίσταση ανεβαίνει, με αποτέλεσμα την αύξηση της πίεσης. Η ζέστη έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Πτώση πίεσης, θύελλες και το αυτόνομο νευρικό σύστημα
Μικρότερος και πιο ατομικός ρόλος μπορεί να αποδοθεί στην ίδια την πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης. Όταν το βαρομετρικό πέφτει το αυτόνομο νευρικό σύστημα χρειάζεται να κάνει μικρές προσαρμογές. Στους περισσότερους αυτές είναι ανεπαίσθητες. Σε ηλικιωμένους ή σε άτομα με ευαισθησία, η δυσκολία στην προσαρμογή μπορεί να συνοδεύεται από μετρήσιμες αλλαγές στην πίεση και αυξημένη μεταβλητότητα.
Τι να θυμάστε
Ο καιρός είναι ένας από πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση. Αν παρατηρείτε εποχικά μοτίβα ή έντονα σκαμπανευάσματα, καταγραφή των μετρήσεων και συζήτηση με τον γιατρό σας είναι η σωστή πορεία. Αυτό το κείμενο εξηγεί μηχανισμούς και μοτίβα και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή.
Πηγές
- European Society of Hypertension Working Group — Seasonal variation in blood pressure: Evidence, consensus and recommendations for clinical practice. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31990898/
- Seasonal Blood Pressure Changes. Hypertension (American Heart Association journal): https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/hypertensionaha.111.00315
- Blood Pressure Response to Patterns of Weather Fluctuations and Effect on Mortality. Hypertension (AHA): https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/HYPERTENSIONAHA.111.00686
- NOAA Space Weather Prediction Center: https://www.swpc.noaa.gov/
Δημιουργήθηκε με βάση ζωντανά δεδομένα από τη NOAA SWPC και το GFZ Potsdam και ελέγχθηκε από την ομάδα του MeteoStorms.
Πηγές δεδομένων:NOAA SWPC, GFZ Potsdam
